czwartek, 2 sierpnia 2012

Urodo, urodo, gdybym ja cię miała...

Cóż zrobić gdy natura niezbyt szczodra i urody poskąpi? Kosmetyka czyni cuda. Perfumerie pęcznieją od upiększających pudrów i mazideł. Salony SPA  zapraszają: na smarowanie czekoladą, nacieranie kawą albo cukrem, uciskanie kamykami, masowanie pałeczkami …Tysiąc kolorowych magazynów radzi i lansuje co raz to inne serie cudownych kosmetyków i diet.

Kobieta w PRL raczej musiała być piękna z natury. W sprawie poprawiania urody oferta handlowa była skromna. Ale od czego babcine domowe sposoby na wszystko? Brak osobistej babci wypełniało poradnictwo gazetowe. Dla nastolatek wyrocznią była gazetka pod tytułem „Filipinka”. To tam polecano:  

foto net
- mycie twarzy za pomocą płatków owsianych / peeling!/
- rozjaśnianie włosów naparem z rumianku lub przyciemnianie naparem z kory dębowej
- wzmacnianie włosów poprzez mycie żółtkiem kurzego jaja
- leczenie trądziku młodzieńczego naparem z polnych bratków, napojem z drożdży
- odżywianie cery maseczkami z: owoców, miodu, białego twarogu, świeżego ogórka
- wzmacnianie rzęs i brwi przez nacieranie olejem rycynowym
- masowanie dłoni gliceryną z sokiem cytrynowym

Ale najchętniej polecano po prostu częste mycie i czystą, wyprasowaną odzież oraz naturalny, młodzieńczy błysk w oczach. Tyle wolno było nastolatkom. No, może czasem, od święta, trochę tuszu do rzęs i bezbarwny lakier na paznokcie. Tusz do rzęs był twardy i bez naplucia na szczoteczkę niezdatny do użytku. Teoretycznie, do zwilżenia, należało użyć wody. Praktycznie, na ślinę tusz lepiej kleił się do rzęs. No to plułyśmy, tfu,tfu...

Sofia Loren foto net
W makijażu najważniejsze były oczy. Zanim pojawiły się kolorowe cienie do powiek, upiększanie polegało na rysowaniu różnej grubości czarnych kresek na powiekach. To moda dyktowała grubość i linię kreski. Obrys oczu malowano kredką kosmetyczną temperowaną jak ołówki lub pędzelkiem maczanym w tuszu. To była precyzyjna robota. Wykończenie makijażu oka to grubo wytuszowane rzęsy, obowiązkowo bardzo długie i podkręcone! Efekt podkręcania uzyskiwano za pomocą przyrządu zwanego „zalotką” lub zwykłych zapałek. Elegantki przyklejały sztuczne rzęsy, nienaturalnie długie i gęste jak firanki. Takie musiały być aby skutecznie uwodzić wykonując „perskie oczko” czyli filuterne zmrużenie. Do tego zmysłowy uśmiech uszminkowanych na karminowo ust… i gotowe! Panowie u stóp!

Brigitte Bardot , foto net


Kosmetyki kolorowe początkowo występowały w postaci tłustych sztyftów oraz równie tłustych past nakładanych na powieki palcem. Rozmazywało się to, spływało, zbijało w grudki i wałeczki w załamaniach powiek. Pod koniec dnia taki makijaż wyglądał  żałośnie.

Dorosłe panie stosowały jakieś kremy, często produkowane w gabinetach kosmetycznych metodą domową. W drogeriach sprzedawano krem pod nazwą F-16 oraz krem Nivea w niebieskich, blaszanych lub plastikowych, okrągłych, pudełeczkach. Ten krem, w identycznych opakowaniach jest w sprzedaży do dziś co czyni z niego produkt ponadczasowy! Do mycia zębów była pasta Nivea. Czy te produkty miały cokolwiek wspólnego z firmą Nivea? Nie wiem, ale raczej wątpię. 

Zachodnio - europejsko nazwano także mydło – Fa. Powstała nawet o nim piosenka: „siala la, siala la, mydełko Fa…”  Do mycia mieliśmy też mydło „For You”, swojskie „Jacek i Agatka” i kilka jeszcze innych. No i hit lat 70-ch: mydełko o zapachu zielonego jabłuszka. Bo potem to wszystkie mydła dostępne już tylko na kartki. Deficytową pastę do zębów marki Nivea zastępowano jakimś tajemniczym „Proszkiem do Zębów”  lub… solą kuchenną.

Gierkowskie „otwarcie na świat” przyniosło modę na dezodoranty. Kosmetyk wcześniej zupełnie nie znany. Bardzo ekscytowały nas kolorowe pojemniki zapachowego spray’u. Najbardziej lubiane  zapachy kwiatowe zastępowały często perfumy i wody toaletowe. Tych ostatnich był skromny wybór. Najbardziej popularne to damskie „Być może” oraz „seks” . Dla panów - „Przemysławka”. Dopiero teraz pomyślałam, że  nazwa męskiej wody toaletowej nawiązywała do rozwoju przemysłowego socjalistycznej ojczyzny? Kto wie…

Obywatelki i Obywatele! Hit Peerelu – trwała ondulacja!  Wpierw, żmudne nawijanie cieniutkich pasemek na  drewniane wałeczki ściągane gumką recepturką. Musi być mocno i blisko skóry, więc  ciągnie i piecze. Długo, całą godzinę, lub dłużej… Trudno. Ale jaka ulga, gdy wałeczki idą precz z naszej głowy ! Teraz łagodzący strumień wody i ponowne nawijanie. Teraz, na  bardziej przyjazne, druciane wałki spinane metalowymi klamerkami. Uffff… skóra wreszcie oddycha.

- pod aparat proszę ! 

W upalne lato, to brzmiało jak wyrok. Przedsmak piekła. Głowa brutalnie wepchnięta pod blaszany hełm. A tam, wrzące powietrze pali udręczoną skórę. Trudno. Dla urody trzeba cierpieć.

Oto trwała ondulacja! Stylowe „sianko” drobniutko poskręcanych „na baranka” włosów. Sztywne, obce, bez połysku ale za to „nietłuszczące” i sterczące na baczność włosy. Taka moda.

Dalsza część tworzenia fryzury to misterne „tapirowanie”, układanie wysztywnionych  loczków w wysokie koki i sploty „na kapustę”. Napryskiwanie lakierem z buteleczki za pomocą gumowej gruszki. Oooo, taka fryzura miała trwałość około 1 tygodnia. Wystarczyło na noc zabezpieczyć gustowną siateczką, spać ostrożnie i można nie czesać się kilka dni.

Bardziej przedsiębiorcze panie fryzjerki dorabiały po godzinach w zakładzie, czesząc domowo. Na czarno. Odwiedzały klientki w mieszkaniach lub zapraszały do siebie. Tam tworzyły mini-gabinety piękności w swoich ciasnych, blokowych łazienkach. Jak? Rozkładając stolnicę na brzegach wanny – tworzył się blat roboczy, na którym można postawić lustro. Bateria wannowa umożliwiała mycie głowy. Opuszczona deska sedesowa to „fotel” dla klientki. Jeszcze gazetowy plakat na ścianie, papierowa dekoracja… A, co ? Polak potrafi ! Przysięgam, że nie zmyślam. Byłam tam, siadywałam na takim „fotelu”… 






środa, 25 lipca 2012

Mleczna droga mleka

Czy to widok krowy na gorczańskiej łące, wizyta w nowym markecie, czy niezwykła teraz popularność Organizacji Kółek Rolniczych, wywołały mleczne wspomnienia? A może to pierwszy symptom rozpoczynającego się procesu zdziecinnienia…

Mleko w czasach PRL było jednym z podstawowych produktów spożywczych oraz stałym elementem codziennej diety ludu pracującego miast i wsi. Szklanka gorącego mleka to początek dnia dla każdego obywatela. Dzieciom aplikowano dodatkowo mleczne zupy. Brrr… koszmar dzieciństwa: owsianka i grysik. Gęste tak, że łyżka wetknięta w talerz stała pionowo bez podtrzymywania. Jaki-taki smak potrawa uzyskiwała po dodaniu cukru, czasem stopionego masła, a w niedzielę, nawet odrobiny kakao. Mleko podawano na gorąco gdyż przegotowanie uzdatniało płyn do spożycia. Z tym wiąże się kolejny koszmar dzieciństwa: pilnowanie mleka, aby nie wykipiało. Tę prostą lecz nudną czynność chętnie zlecano dzieciom obarczając odpowiedzialnością za swąd spalenizny oraz konieczność szorowania garnka w razie gapiostwa małoletniego. Surowe, socjalistyczne wychowanie.

Jeden produkt – dwa dziecięce koszmary. Niektórzy dodawali sobie kolejny stres w postaci łowienia kożucha. Ha, ha, ha… mnie nie dotyczy bo kożuch lubię.

Teraz już będą same mleczne przyjemności:

- w szkole akcja: „szklanka mleka dla każdego ucznia”. Też gorącego, naturalnie. Aby dzieci zdrowe rosły i rumiane .

- mleko nie przegotowane było „stawiane na kwaśne”. Samoczynna fermentacja z powodu obecności bakterii nie zabitych pasteryzacją czyniła z mleka wspaniały napój. Mocno schłodzony był wybawieniem w czas upału. Znakomicie smakował z młodymi ziemniakami i koperkiem jako danie obiadowe. Połączone z sokami owocowymi stawał się słodkim deserem… ach sposobów spożywania mleka było tysiąc albo nawet więcej. Dość wspomnieć domowy wyrób twarożku… mniam… pycha!

- produkcja oraz dystrybucja mleka dawała ludziom zatrudnienie oraz powody do codziennej radości. Mleczarskie zawody można już dziś wpisać na listę „ginących”. Komu potrzebna dojarka /ciekawe dlaczego prawie zawsze kobieta/, pastuszki / prawie zawsze dzieci/, oborowi /prawie zawsze mężczyźni/ no i brylant w tej branży - roznosiciel mleka! 

Codzienna porcja radości to system dostawy mleka w dwóch gatunkach i rozmiarach, wprost pod drzwi klienta, przepraszam: obywatela! Mleko porcjowano w szklanych butelkach zamykanych aluminiowym kapslem barwy srebrnej lub złotej. Złoto oznaczało wyższą zawartość tłuszczu. Żaden kolor kapsla nie chronił jednak mleka przed zimowym zamarzaniem. Złośliwi mówili, że to skutek dolewania wody. Dostępne były butelki jedno lub półlitrowe. Opłata abonamentowa, miesięczna, w pobliskim sklepie.

Ciemną nocą, tuż przed świtem, ulica brzmiała głośnym brzękiem ustawianych w pryzmy drucianych skrzynek z butelkami mleka. Jak to brzęczało i tłukło się! Uuuuch… Działanie lepsze od budzika! Ale za to, wystarczyło otworzyć drzwi i nawet z zamkniętymi jeszcze oczami sięgnąć po butelkę. Ona już tam była dzięki wysiłkowi Roznosiciela!

 Cudowny, biały płyn odżywiał naród i ratował nocnych balowiczów powracających rankiem… „wężykiem”. Mleczna era skończyła się wraz z początkiem transformacji. Wątpię czy miało to związek z ustrojem. Podejrzewam, że to wpływ zachodniej cywilizacji UHT kartonowej wykasował system dystrybucji oraz modę na świeże mleko z butelki. Mleko utraciło  pierwszoplanową pozycję w jadłospisie. Już nie było zdrowe i odżywcze. Niemowlęta przeszły na dietę słoiczkową Gerber, młodzież zafascynowały chipsy i batony, a dorośli stracili cierpliwość do „pilnowania mleka” chwaląc jednorazowe kartony.

 Dziś, aby mieć świeże mleko można posłużyć się mlekomatem.

Takim, o..o..o..o!  


 
 Tylko roznosiciela żal… Bo mlekomat zżarł mi dziś trzy złote pięćdziesiąt i mleka nie dał! Taka to bezduszna maszyna!



poniedziałek, 23 lipca 2012

Garbaty wypasiony


@ - jutro wyjazd, idę się przepakować. To ostatni dzwonek przed malowaniem pazurków aby się nie podrapały przy pakowaniu. Czy plecaczek może taki być?


@ - stop przepakowywaniu. Plecak super. Zmień tylko buciki. Powinny być wysokie szpilki bo jak się pokażesz na Turbaczu? W płaskich czółenkach? Wstyd. Pochwalam za to kryształowe kieliszki. Są w dobrym, turystycznym stylu… hi, hi…

@ - to są Szpilki! Nie widać? Jeszcze tylko przymierzę laptop do plecaczka, włożę na minutkę na plecy.

@ - och, wkładaj, wkładaj…

@ - hi, hi… wyglądam jak osioł z jukami po bokach… Oj, nie wytrzymam… hi, hi….

@ to nie jest żaden osioł – to Garbaty!


         No i stało się. Garbaty przyjechał do Krakowa.  
 

         Całe miasto w uśmiechach bo garbaty gość wizytuje najważniejsze miejsca. Aż tu… na krakowskim Rynku… trąba powietrzna lub tajfun jak kto woli. Co to się działo! Fruwały kawiarniane parasole, kelnerom wyrywało z rąk tace z napitkami, szklanki i butelki spadały z efektownym brzękiem na krakowski bruk. Wichrowały się fryzury. Ratuj się kto może! I tylko Wieszcz Adam stał niewzruszony i dumny. Wieszcze tak mają. Garbate - nie.

 
         Garbaty  ucieka. Daleko! W góry! W Gorce!


 Uff… jak tu cicho i spokojnie. Można się wypasać na gorczańskiej koniczynie.
 Dobre dla garbatych te polne przysmaki?