Rozmowy na trzepaku i takie inne też

Niektórzy twierdzą, że wychowywanie się na podwórku nie przynosi chluby. Są też tacy, którzy wspominają czasy podwórkowe jako okres beztroskiego dzieciństwa i czas tam spędzony nie wywarł na nich negatywnego wpływu. Cóż, podwórka różne bywały. Na moim osiedlu nie było podwórek! Życie dzieciaków koncentrowało się zatem przy trzepaku. Zbiórki młodocianych mieszkańców osiedla były niejako wymuszone bowiem powierzano nam odpowiedzialne zadanie pilnowania prania suszącego się na sznurach nieopodal. Konieczne było pilnowanie bielizny? Podejrzewam, że była to pewnego rodzaju profilaktyka oraz sposób na włączanie latorośli do obowiązków domowych. Takie to były czasy. Dzieci zmuszano do czyszczenia butów dla całej rodziny, wynoszenia śmieci, przynoszenia mleka w blaszanych bańkach i tym podobnych czynności. Dzieci wiejskie pilnowały pasącego się inwentarza, a nam powierzano łopoczące na wietrze prześcieradła. Zajęciem tym obarczano głównie dziewczęta! Cóż za niesprawiedliwość w epoce przed genderowej!

Siadywałyśmy więc, niczym sroczki, na żerdkach trzepaka. Odważniejsze z nas wykonywały gimnastyczne ewolucje. Czas upływał na rozmowach, przechwalaniu się, plotkowaniu… Tam tworzył się ówczesny, dziecięcy slang. Można było usłyszeć:

- Kaśka ma nową, niepolskom lalkę, ale kij jej w oko!

- na wycieczce „Szlakiem Orlich Gniazd” było kijowo…

- Andrzej dostał pałę z matmy i lagę z ruskiego, a potem siedział w kozie.

- przysięgam, jak bum cyk-cyk!

- eeeeee… Ja przysięgam jak boni-dydy!

Brrr… To złe wieści. Hoop, przewrotka w tył i w przód! Zaraz, zaraz, a „kijowo” to źle czy dobrze? Hmmm… Biorąc pod uwagę, że „kij w oko” oraz „laga” zaliczają się do złych – kijowo musi mieć podobne znaczenie. Dziecięcy mózg pracuje logicznie i rejestruje znaczenie słówka. Kije zasłużyły sobie na złą sławę chyba od czasu gdy za ich pomocą wymierzano sprawiedliwość i egzekwowano dyscyplinę. Chociaż, jak wiadomo, zawsze mają dwa końce!

Na trzepaku, fik! W drugą stronę, fik! Ale fajowo! Nawet byczo!

Czas na obiad. Komu w drogę temu trampki!

Trzepakowe dzieci dorosły. Z dziewczynek stały się babkami lub babeczkami. Chłopcy pogwizdywali z zachwytu czasem nawołując: Te, lala, bucik ci się rozwala! Panienki rumieniły się z zadowolenia, ale udając niedostępne wyniośle ripostowały: ty ośle!  Podrostki podrywały cizie, a  gdy się nie udało, wracali do domu leżeć bykiem zanim starzy vel wapniaki  wrócą z pracy. Jak to chłopaki… Chłonęli jak małe gąbki zasłyszane obok budki z piwem przegadywania dorosłych:

- chluśniem bo uśniem, kto nie pije ten donosi

- no to cyk, zdrowie na budowie! Zagramy w zechcyka! Daj szluga, karta lubi dym.

- kto gra w karty ten ma łeb obdarty. He, He, He…

Karciane odzywki z wyższej półki usłyszeć można było asystując przy brydżowym stoliku. Tam mawiano:

- tylko gra w piki daje wyniki, a gra w kiery wyrabia maniery

- mówiła matula, nie wychodź spod króla

- leżysz i kwiczysz, partnerze mój!

Można było obejść się bez wulgaryzmów i odniesień do seksu? Można było. No, zgoda, na płotach i murach pojawiały się napisy d…a oraz c…pa, ale jakież to łagodne określenia w porównaniu do obecnych zaje…stości, k…w i tym podobnych ciach i lasek.

A może to moje podwórko jakieś wyjątkowe było chociaż zwykłe, peerelowskie, robotniczo-chłopskie?  Trzepak nadal stoi, chociaż dziś pusty, bez dzieciaków. Nikt na nim nie fika.

Jesienna przypadłość

        Przeważnie jesienią są takie dni gdy „nicmisięniechce” i „nicminiewychodzi”. Eeeee… Najbardziej ze wszystkiego lubię spać… Zazdroszczę niedźwiedziom zimowego zasypiania. Takiemu to dobrze, nic go nie obchodzi, nawet chudnie bez wysiłku. Po co mu kicanie po lesie? Leży i chudnie. Wiosną futro będzie miał za duże! Hi, hi, hi…

        A moje „nicmisięniechcenie”? Może kawa postawi na nogi i doda wigoru? Nie zawsze. Są takie dni gdy nawet wiadro czarnego napoju nie pomoże. Powieki nie trzymają poziomu, opadają zgodnie z prawem grawitacji, w dół. Stopy protestują, nogi nie chcą ciała nieść, człowiek się cofa miast do przodu iść. Dramat, choć zdanie się zrymowało… Co to jest? Porządna, opisana w podręcznikach, sławna, Jesienna Depresja? Nie, nie, nie! To jest zwykła „doniczegość” jeszcze nie opisana naukowo, ale odczuwana dotkliwie przez wielu z nas. A co, może nie?

        Jak z nią walczyć? Różnie… Mnie pomaga fizyczny ruch czyli kicanie pomimo „nicmisięniechcenia”.  Kic, kic, Hoop, Hoop!  No i co ty na to śpiący niedźwiedziu? Moje futerko zachowa dobry rozmiar chyba, że… Wiosną okaże się za ciasne, bo spiżarnię mam pełną słodkiego miodku! Ja podjadam, a Ty śpij, śpij. To Ty, śpiący misiu, masz „doniczegość”! Ja, już nie! Wiatr halny uspokoił się i poszedł precz, zaświeciło słońce.

          

 Jesień, jesień! Ach, to ty...

Gdzie ten listopadowy nastrój?

Wróciłam z cmentarza. Postawiłam na grobie skromną donicę z kwiatami i zapaliłam lampki. Odwiedziłam groby sąsiadów i znajomych. Wszędzie bogato: lśniące granity, kopiaste chryzantemy, błyszczące szklanym blaskiem ogromne, nagrobne lampiony. Bo przecież nie znicze… Znicz pali się otwartym ogniem, snuje czarny dym. Współczesne cmentarne lampki mają wymyślne kształty i kolory i są wielkie, co raz większe. Ich zawartość czyli olejowe wkłady wielkości kominów palą się przez wiele godzin pod osłoną szkieł i kapturków, nie straszny im deszcz ni wiatr.

Wróciłam z cmentarza i nawet nie zmarzłam jak to bywało w zwyczaju. Cóż, termometr wskazuje plus 10 na wschodnim balkonie, słońce słabo bo słabo, ale jednak konkuruje z blaskiem nagrobnych lampek. Wiatru, śniegu mrozu ani śladu. Nie ma smrodku palącej się parafiny ani tureckiego miodku. Nie ma gromady Cyganów przy ognisku na pobliskiej polanie. Nie ma pań w futrach i dzieciaków z czerwonymi od zimna nosami. Jest natłok aut parkujących wszędzie gdzie się jeszcze da, tłumek ludzi sunących przez cmentarne ścieżki i samotność grobów żołnierzy radzieckich. 

Ktoś posprzątał ten cmentarzyk. Jest czysto, kilka donic z białą chryzantemą oraz pojedyncze znicze na wspólnych mogiłach. Pamięć jest. Brak tłumu odwiedzających - zrozumiały. Prostota i ubogość tego miejsca dobrze kontrastuje z przepychem i zgiełkiem cywilnej części cmentarza. Tu jest miejsce na refleksje nad ludzkim losem i przemijaniem. Pójdę tam raz jeszcze, o zmroku.  Pobędę  z żołnierzami śpiącymi w obcej dla nich ziemi. Może odnajdę dawny nastrój Święta Zmarłych?

 Po południu widać zmiany. 

 U radzieckich żołnierzy wyraźnie przybyło świateł. Przed główną bramą znalazłam też kramik z tureckim miodkiem, ale kupujących lub tylko zainteresowanych, niewielu. Lampiony już wypalone do połowy, kwiatów więcej, ludzi mniej. Zapachu świec i dymu zniczy nadal brak. I chyba już wiem, że tu tkwi tajemnica tego dnia. To ten zapach chryzantem i palonej parafiny zawieszony w mroźnym lub wilgotnym powietrzu tworzył specyficzny nastrój tego dnia. Jakby jeszcze do tego trochę wieczornej mgły i pary z ust wymawiających modlitwy…

Nie, słońce zdecydowanie tego dnia nie pasuje.