Na Andrzejki o Andrzejach wspomnienia

        Młode panny leją wosk, wróżą przyszłość z kart, skórki z jabłka lub pozycji buta.  Starsze panie niechaj wspominają…

        W dawnych czasach Andrzejów było wielu. W mojej klasie naliczyłam ich kilku. Był Andrzej duży i gruby w okularach - bardzo uzdolniony muzycznie. Drugi Andrzej wysoki, chudy jak tyczka i taki raczej „drań”, który sprawiał problemy wychowawcze, jak mówili nauczyciele.  Był też Andrzejek mały, drobniutki jak okruszek nisko pochylał głowę nad zeszytem a biały kołnierz szkolnej bluzy zawsze sterczał mu niezgranie na karku. Andrzejek nie był „lotny”, nauka szła mu kiepsko. Listę klasowych Andrzejów zamyka taki zwyczajny, niczym się nie wyróżniający chłopak o tym imieniu. Jak na jedna klasę to chyba sporo, prawda?

        Z biegiem lat Andrzejów mi przybywało. Byli wśród nich ważni oraz, bardziej ważni Andrzejowie.

Na przykład - Wujek Jędrek. Naprawdę na imię miał Andrzej, ale utarło się w rodzinie, że Jędrek i już. Nie był też prawdziwym wujkiem tylko „przyszywanym” czyli wżenionym w rodzinę. Postawny mężczyzna z wielkim brzuchem i potężnym czerwonym nosem. Wypisz, wymaluj - Święty Mikołaj! Niestety zamiast czerwonego kubraka nosił roboczy kombinezon woniejący przypaloną gumą. Wujek miał prywatny warsztat regeneracji opon samochodowych. Prywaciarz w PRL! Rubaszny wesołek o dobrym, miękkim sercu. Na jego kolanach było wygodnie, a zapach gumy wcale nie przeszkadzał.

A teraz młodzież: Andrzej S. Siedział w ławce za mną i wiecznie chciał coś odpisywać, ściągać, odpatrywać. Trącał w plecy, syczał znacząco i chyba troszkę mnie podrywał. Och, ten Andrzej!

Druh Andrzej Gitarzysta. Cudny chłopak o twarzy cherubina, obdarzony niezłym głosem, posiadacz gitary. Tyle atrakcji w jednej osobie to i jasne, że był obiektem westchnień wielu druhen. Gdy w blasku ogniska, trącał w struny tego kultowego instrumentu i niskim głosem nucił słowa piosenki:  „Czy pamiętasz moja mała, tę księżycową noc...” Omdlewałyśmy z zachwytu i wszystkie miałyśmy złamane serca. Jaki on był śliczny!  

Kolejny Druh Andrzej. Ooo! To już bardziej konkretna obozowa znajomość. Chyba nawet pierwsza miłostka? Splecione dłonie, pierwszy prawdziwy pocałunek w blasku księżyca i pierwsze dziewczęce zdziwienie: Cooo? Więc tak to jest z tym całowaniem… A gdy się nasz obóz skończył nastał czas oczekiwania na list, pocztówkę, telefon… Wytęskniona pocztówka nadeszła i jest do dziś przechowywana w domowym archiwum. Hi, hi, hi… Telefon natomiast milczał długo. Bardzo długo. Zdecydowanie za długo. Jedna randka w kinie Wanda i spacer nie uratowały wakacyjnego romansiku. Na tym się skończyło. 

Uwaga, pniemy się po szczeblach ważności coraz wyżej! Kolej na druha Andrzeja K. w stopniu Instruktora.  Imponował i podobał się. Starszy od nas,  licealistek, student AGH imponował doświadczeniem harcerskim i posiadanym stopniem, był przystojny i pełen humoru. Długo wzdychałam, marzyłam, wyczekiwałam lecz niestety, Andrzej K. był zainteresowany inną druhną. Wrrr…

Koniec z druhami! Pora na studencką miłość od pierwszego usłyszenia! Oczywiście znowu Andrzej, który pojawił się jak „grom z jasnego nieba”. A było to tak: Wędrowaliśmy sporą grupą górskim szlakiem w ramach jakiegoś turystycznego rajdu. Trzeci dzień razem, miło, wesoło lecz bez specjalnych emocji, aż tu nagle… Stromy stok do pokonania z góry w dół. Staraliśmy się zapanować nad zwiększającym się ,zgodnie z prawem fizyki, przyspieszeniem i nie zaryć nosem w ziemię. Wtedy Ten Andrzej wypowiedział zdanie: „Przydałyby się tu nartorolki”! Niby nic znaczącego ani szczególnie błyskotliwego, ale mnie olśniło! Dostrzegłam człowieka, który był obok cały czas lecz nie zauważony, jakby przezroczysty. Tak nietypowo i uroczo wymawiał „r”! Gdy w pociągu usiadł obok, a nawet objął ramieniem - stopiłam się. Skończyło się jednak na sympatyzowaniu, wspólnych imprezach oraz randki na stadionie /!/ podczas meczu piłki nożnej. Czego się nie robi dla miłości! Ech, Andrzeju, gdybyś wiedział jak się wynudziłam:))

Wśród współczesnej młodzieży próżno szukać Andrzeja. Nie ma Andrzejów, nie ma małych Andrzejków! Czy zatem zabawa ludowa pod nazwą „Andrzejki” przetrwa?

Lejemy wosk? Eeee… Za dużo zachodu, ale karteczki pod poduszkę można by włożyć, co nam szkodzi…

Polubić listopad?

 Jak? Za co? Staram się mocno bo przecież tak upływa każdego roku 30 dni naszego życia.  Sporządzam więc bilans plusów i minusów. I co mi wyszło? Ano tak:

Minus pierwszy -  miesiąc zaczyna się świętem zmarłych. Cmentarne porządki, znicze, zaduma, wspominki i wypominki. Nie da się tego potraktować z humorem i radością nawet gdy przebłyskuje słońce bo jego promienie prześwitują przez dymy świec… Ech…

Minus drugi – Dzień Niepodległości 11 Listopada. Ten dzień nie może jakoś dorobić się miana święta radosnego. Kolejni Prezydenci próbują świętować na wesoło, biało-czerwone kotyliony, wojskowe parady i patriotyczne zrywy.  Niektóre media próbują lansować tę narodową radość. Ale jakoś nie wychodzi. Nie wychodzi! Dominują nostalgiczne, spowite mgłą /taki mamy klimat!/ parady konnych zastępów imitujących „kasztanki” i ułanów co to „na wojence” niby ładnie wyglądają ale giną i do swoich „Zosienek” nie wracają. W telewizjach pokazują dymy rac i zadymy różnych „narodowców” lub podszywających się pod nich zwykłych rozrabiaczy. Pozostaje po tym często prawdziwa „kamieni kupa”…

Minus trzeci – klimatyczny. Deszczowo, ponuro, mglisto i miejscowo wręcz „smogowo” / Kraków i okolice – wybaczcie prywatę/ a do tego czas zimowy czyniący dzień jeszcze krótszym niż jest w istocie. Złote liście brunatnieją, ich czerwień zmienia się w wojskowe „khaki”, ostatnie jesienne róże zwieszają ledwie rozkwitłe główki w dół. Wszystko w przyrodzie skłania się ku ziemi i rozpoczyna swój naturalny proces gnilny. Hmm… Znów pasuje tu kultowy cytat: „ Sorry, taki mamy klimat”.

Minus czwarty – brak motywujących pozytywnie uroczystości. Nooo… W ostatnim dniu miesiąca sytuację  próbują ratować Andrzejki. Cóż, że zabawne, skoro już nazajutrz /dobrze, dobrze, powiedzmy, że za tydzień/ rozpoczyna się pokutny Adwent? 

Minus piąty - jedenasty miesiąc w roku. Nie dość, że czyni nas o rok starszymi to już sama cyfra jedenastka nie wygląda dobrze. Cierpi estetyka: Cóż bowiem ładnego jest w dwóch jedynkach? Negatywnych wrażeń przydaje szkolne skojarzenie: Podwójna jedynka to już dramat! Depresja i dół dołka! Tfu, tfu…

Plus pierwszy i chyba ostatni – bywa… Bardzo rzadko bywa… Słoneczny i ciepły Listopad sypiący, padającym jak sama nazwa wskazuje, złotym liściem. 

        W sumie jednak: Łeeee… Bleeee… Fuuj! Ale, ale… Był taki listopad, kiedyś tam, dawno, dawno temu… Pewien dzień rozbłysnął niebywałym światłem bo narodziłam się ja, Bet. Otaczający kwilące dziecię świat wprost oszalał ze szczęścia. I mam nadzieję, że ten stan trwa nadal:)

Taki jest ten listopad, który czasem ukazuje lepsze oblicze:)

 

 

Historia o początkach Związku Harcerstwa Polskiego w PRL i pewnej wymruczanej dobranocki.

 Druhny i Druhowie, Przyjaciele! 

Pierwszego listopada mija kolejna rocznica założenia Związku Harcerstwa Polskiego. Było to w roku 1918. 

Moja z harcerstwem przygoda rozpoczyna się zdobyciem stopnia młodzika i złożeniem Przyrzeczenia Harcerskiego. Odbyło się to pewnego listopadowego wieczoru, w blasku płonącego ogniska, w obecności innych harcerzy, instruktorów, rodziców i przyjaciół.

Potem… Był rok 1956 i grupa młodych działaczy / mieli po 23 lata/ postanowiła oficjalnie reaktywować działalność ZHP, które istniało od 1918 roku. W maju tego roku zarejestrowaliśmy Organizację Harcerską Polski Ludowej. Oczywiście zaprosiliśmy do współdziałania także starszych instruktorów. Ponieważ pomysł chwycił, wywołał duże zainteresowanie więc w grudniu 1956 roku zorganizowaliśmy w Łodzi Zjazd ZHP. Jak może wiecie ZHP był stowarzyszeniem wyższej użyteczności. Myśleliśmy, że  uda nam się po prostu powrócić z automatu do tego statusu. Ale nie było tak łatwo. Początkowo uzyskaliśmy rejestrację, ale normalną, a nie jako stowarzyszenie  wyższej użyteczności. Ponieważ kilkanaście osób z pośród nas (młodych instruktorów) jako dzieci  byliśmy uczestnikami  Zlotu Młodzieży TRZYMAMY STRAŻ NAD  ODRĄ I BAŁTYKIEM w kwietniu 1946 roku w Szczecinie, gdzie członkowie ówczesnej GK urządzili przed trybuną  manifestację  antyrządową  wezwano nas (jako członków PZPR) "na dywanik" i na  zakończenie obiecano, że jeżeli  ZHP nie będzie stwarzał kłopotów to otrzyma status wyższej użyteczności. 

Ten status uzyskaliśmy w 1959 roku.

I tu wplata się historia naszej tradycyjnej, pięknej pieśni śpiewanej na biwakach i obozach wieczorową porą przy dogasającym ognisku. Taka harcerska „dobranocka” śpiewana jako sygnał zakończenia dnia. Proste słowa tej pieśni podkreślały ścisły związek człowieka z naturą, budowały poczucie więzi między ludźmi, umacniały poczucie przynależności.

Brzmiało to tak:

 Idzie noc, słońce już,
Zeszło z gór, zeszło z pól,
Zeszło z mórz,
W cichym śnie, spocznij już.
Bóg jest tuż, Bóg jest tuż.

         Pieśń o spokojnej melodii, śpiewana ściszonymi głosami, powtarzana kilkakrotnie, coraz wolniej i wolniej aż do końcowego murmuranda miała magiczną moc. Złączeniu uściskiem skrzyżowanych rąk harcerze ulegali nastrojowi wyciszenia, jedności bez względu na wiek i stopień harcerskiego wtajemniczenia. Byli razem i byli mocni łączącym ich harcerskim rytuałem. Niesamowite wrażenie potęgowane panującym mrokiem, szumem leśnych drzew i nocnym pohukiwaniem ptaków.

        Był jednak problem z obecnością Boga w ostatnim wierszu pieśni. Współczesne ateistyczne władze nie chciały i nie mogły tego zaakceptować. Nasi starsi wiekiem Druhny i Druhowie bronili tej pieśni z jej oryginalnym zakończeniem. My młodzi wiekiem i stażem instruktorzy z przyczyn pedagogicznych także chcieliśmy ją zostawić. Trzeba było znaleźć sposób aby wyjść z tej sytuacji. Ponieważ większość z nas była członkami Partii  tłumaczyliśmy Władzy, że zarówno treść jak i melodia tej pieśni jest bardzo cenna gdyż jest taka wyciszająca więc z punktu widzenia wychowawczego raczej podziała usypiająco na zmęczoną dzieciarnię i zaproponowaliśmy zamianę słowa Bóg na Duch. 

Uzyskaliśmy ich akceptację. Ale czekała nas jeszcze jedna przepychanka  z naszymi starszymi  Druhnami i Druhami, którzy bronili obecności Boga w pieśni. Ta dyskusja miała już zupełnie inny charakter, bardziej filozoficzno - logiczny. Musieliśmy ich przekonać, że Bóg = Duch, że dla dobra sprawy powinniśmy przyjąć tą poprawkę.

Udało się. Uzyskaliśmy efekt jak w przysłowiu: „Wilk syty i owca cała”. Przez następne dziesięciolecia harcerze śpiewali i wymruczali na dobranoc słowa:

Idzie noc, słońce już,
Zeszło z gór, zeszło z pól,
Zeszło z mórz,
W cichym śnie, spocznij już.
Duch  jest tuż, Duch jest tuż.

Czuwaj! Dobranoc Druhny i Druhowie oraz Przyjaciele…